Nedjelja, 20 aprila 2025.
Prijavite se na sedmični newsletter Detektora
Newsletter
Novinari Detektora svake sedmice pišu newslettere o protekloj i sedmici koja nas očekuje. Donose detalje iz redakcije, iskrene reakcije na priče i kontekst o događajima koji oblikuju našu stvarnost.

Nielsen, koji je analizirao brojne dokumente SDB-a Srbije, u glavnom iskazu prošle nedjelje je kao te ciljeve naveo razdvajanje Srba od Hrvata i Bošnjaka i uklanjanje granice među Srbima na Drini. Kao dokaz, Nielsen je citirao Stanišićevu poruku liderima Republike Srpske Krajine (RSK) iz jula 1994. da je u toku “odlučujuća faza u postizanju zajedničkog cilja svih srpskih zemalja”.

Bivši šef SDB-a Srbije Stanišić optužen je za ratne zločine u BiH i Hrvatskoj zajedno s tadašnjim operativcem te službe Frankom Simatovićem Frenkijem.

Stanišića i Simatovića optužnica tereti za progon, ubistva, deportacije i prisilno premještanje hrvatskih i muslimanskih civila tokom ratova u Hrvatskoj i BiH.

Ti zločini počinjeni su, kako tvrde tužioci, u sklopu udruženog zločinačkog poduhvata, čiji je cilj bilo uklanjanje Hrvata i Bošnjaka sa velikih dijelova teritorija Hrvatske i BiH, radi ostvarivanja srpske dominacije. Na čelu zločinačkog udruženja bio je, po tužiocima, tadašnji predsjednik Srbije Slobodan Milošević.

U unakrsnom ispitivanju, Stanišićev branilac Wayne Jordash citirao je riječi predsjednika Srbije Slobodana Miloševića iz aprila 1995. da bi “bilo glupo proglasiti ujedinjenje Republike Srpske i Republike Srpske Krajine”.

Nielsen je potvrdio da se Milošević, nasuprot liderima Srba u BiH i Hrvatskoj, ideji o ujedinjenju suprotstavljao još od 1992. godine, ali da im, uprkos tom i drugim neslaganjima, nikada nije obustavio logističku pomoć. Vještak Optužbe prihvatio je da je “moguće”, kao što je sugerisao Jordash, da je Milošević podršku pružao da bi “primorao” lidere Republike Srpske i RSK-a da prihvate mirovne planove.

Stanišićev branilac nastojao je da pomoć koju je SDB Srbije od 1991. pružala RSK-u prikaže kao neznatnu. Nielsen je uzvratio da je SDB Srbije pomagala “opremom, finansiranjem i ljudstvom”, a kao primjer je naveo da su, po personalnim kartonima u SDB-u Srbije, njeni pripadnici radili u policiji RSK-a i dobijali plate iz Beograda.

“To pokazuje opštu podršku SDB-a Srbije i Stanišića strateškim ciljevima od 1991. do 1994. godine”, rekao je Nielsen.

Vještak je, iz presretnutog razgovora s Radovanom Karadžićem 1991. godine, citirao Stanišićeve riječi da je “spreman da pošalje ljude u BiH”, poslije konsultacije s “glavnim šefom”, kako je zvao Miloševića. Karadžić je nepravosnažno osuđen na 40 godina zbog genocida i drugih zločina u BiH.

Kao najsnažniju pomoć SDB-a Srbije prekodrinskim Srbima, Nielsen je označio “Jedinicu”, za koju je tvrdio da je, pod raznim imenima, djelovala na ratištima u Hrvatskoj i BiH. Branilac Jordash negirao je, kao nedokazan, vještakov zaključak da je to, tokom cijelog rata, bila “jedna te ista jedinica” pod kontrolom SDB-a Srbije.

Vještak Nielsen odgovorio je da to proizlazi iz personalnih kartona pripadnika jedinice u SDB-u Srbije, koje je proučio, kao i iz govora Simatovića na proslavi godišnjice jedinice 1997. u Kuli.

Suđenje Stanišiću i Simatoviću nastaviće se u srijedu, 22. novembra.

Najčitanije
Saznajte više
Beograd: Husein Mujanović osuđen na deset godina zatvora
Sud u Beogradu osudio je Huseina Mujanovića na deset godina zatvora zbog premlaćivanja Srba u zatvoru kojeg je prema optužnici tokom rata vodila Armija Bosne i Hercegovine (ABiH) u blizini Sarajeva.
Vještačenje o finansijskim gubicima ribnjaka Ramiza Halilovića
Na ročištu po tužbi Ramiza Halilovića protiv Bosne i Hercegovine, vještakinja ekonomske struke zaključila je da je njegova firma bila u gubitku 143.000 konvertibilnih maraka (KM) u periodu od 2013. do 2018. godine.