Iz Memorijalnog centra Srebrenica podsjećaju da je Plavšić priznala krivicu za progon Bošnjaka, Hrvata i drugog nesrpskog stanovništva kao zločin protiv čovječnosti i da je za to pravosnažno osuđena, te da nema prostora za nejasnoće.
“Posebno je neprihvatljivo da se njeno veličanje finansira iz budžeta Republike Srpske. Taj budžet pripada svim građanima koji žive u tom entitetu, uključujući preživjele i porodice žrtava progona i drugih zločina za koje je Biljana Plavšić prihvatila odgovornost. Danas se, praktično, i njihovim novcem organizuje odavanje počasti osobi odgovornoj za njihov progon i zločine”, stoji u saopštenju Memorijalnog centra Srebrenica.
Podsjećaju da Krivični zakon Bosne i Hercegovine zabranjuje veličanje osoba pravosnažno osuđenih za genocid, zločine protiv čovječnosti i ratne zločine kada je takvo ponašanje podobno da potakne nasilje ili mržnju.
Iz Memorijalnog centra smatraju da odluke o organizovanju službene komemoracije, angažovanju institucija i trošenju javnog novca zahtijevaju neposredno postupanje nadležnog tužilaštva, te naglašavaju da je potrebno utvrditi ko je donio ovu odluku, potpisao je i tako odobrio trošenje budžetskih sredstava, te učestvovao u njihovom provođenju. Iz tog razloga pozivaju Tužilaštvo BiH da bez odlaganja ispitaju krivičnu odgovornost svih učesnika.
“Smrt Biljane Plavšić ne briše presudu. Institucije nemaju pravo da javnim novcem od osuđene ratne zločinke prave osobu kojoj se odaju službene počasti”, zaključili su.
Komemoracija Biljani Plavšić održana je u Banskom dvoru u Banjoj Luci.
Plavšić je od 1990. do kraja rata bila članica Predsjedništva BiH, te članica kolektivnih i proširenih predsjedništava Srpske Republike u BiH, kasnije Republike Srpske.
U Haagu je proglašena krivom da je, kao pojedinac i u dogovoru s drugim članovima udruženog zločinačkog poduhvata, učestvovala, planirala, podsticala, kreirala i sprovodila progon Bošnjaka, Hrvata i drugog nesrpskog stanovništva u 37 opština u BiH, nakon što se izjasnila krivom po jednoj tački optužnice – progoni na političkoj, rasnoj i vjerskoj osnovi, zločin protiv čovječnosti.
Pravomoćno je osuđena na 11 godina zatvora, a sporazumom o priznanju krivnje je prihvatila da je podržavala kampanju etničkog razdvajanja koja je imala za posljedicu smrt i protjerivanje hiljada i hiljada ljudi u veoma brutalnim uslovima.
Kaznu je izdržavala u Švedskoj, odakle joj je u septembru 2009. odobreno prijevremeno puštanje na slobodu, a među razlozima je navedeno njeno dobro vladanje, priznanje krivice, saradnja s Tribunalom te loše zdravstveno stanje.
Preminula je 1. oktobra u Beogradu.
