U saopštenju je navedeno da posebno zabrinjava činjenica da su izmjene pravilnika usvojene uprkos jasno izraženim stavovima Evropske komisije, čime se dodatno narušava povjerenje u institucionalnu posvećenost reformama koje su ključne za napredak BiH na njenom evropskom putu.
“Reforma pravosuđa nije tehničko pitanje – ona predstavlja temelj vladavine prava i jedan od najvažnijih uslova za dalje približavanje Evropskoj uniji”, navodi se u saopštenju.
Naglašeno je da nadzor nad provjerom imovine sudija i tužilaca mora biti suštinski nezavisan, kako od VSTV-a, tako i od bilo kojih pojedinaca koje su predmet tog nadzora.
“Svako rješenje koje omogućava VSTV-u značajan uticaj na izbor ili rad vanjskih stručnjaka dovodi u pitanje kredibilitet cijelog procesa, bez obzira na formalne mehanizme učešća međunarodnih partnera. Nezavisnost nadzora ne smije biti samo deklarativna, već stvarna i operativna”, objasnili su.
U saopštenju je napomenuto da je upravo uvođenje provjere imovine i uspostavljanje efikasnih mehanizama nadzora bilo među ključnim koracima koji su omogućili BiH napredak na putu prema EU, te da svako nazadovanje u ovim oblastima direktno ugrožava daljnji napredak i šalje negativan signal o spremnosti institucija da ispune preuzete obaveze.
Detektor je ranije objavio da EU trenutno razmatra svoje buduće finansiranje procesa nadzora imovine sudija i tužilaca. Ova odluka jednog od najvećih donatora domaćeg pravosuđa dolazi nakon što je VSTV izmijenilo način angažmana vanjskih stručnjaka koji prate provjeru imovine sudija i tužilaca.
Iz Inicijative za monitoring evropskih integracija BiH su naveli da iako je pitanje finansiranja važno, suština je u integritetu sistema, jer gubitak povjerenja međunarodnih partnera posljedica je nedostatka transparentnosti i odstupanja od prethodno usaglašenih rješenja, što dodatno naglašava potrebu za dosljednim i odgovornim djelovanjem domaćih institucija.
“Pozivamo VSTV da hitno preispita usvojene izmjene i uskladi ih sa preporukama Evropske komisije, uz puno poštivanje principa nezavisnosti i transparentnosti. Istovremeno, apelujemo na sve nadležne institucije da reformu pravosuđa tretiraju kao prioritet od najvišeg javnog interesa, a ne kao administrativni ili politički proces. Bez istinski nezavisnog i odgovornog pravosuđa, evropski put BiH ostaje ozbiljno doveden u pitanje”, poručuju.
Nedavno je Inicijativa za monitoring evropskih integracija BiH poslala inicijativu za pokretanje postupka formiranja istražne komisije o stanju u pravosuđu.
