Milorad Dodik. Foto: BIRN BiH
Samo par sati nakon potpisivanja Dodikovog ukaza, Zakon o izmjenama i dopunama Krivičnog zakonika objavljen je u Službenom glasniku Republike Srpske.
Riječ je o zakonu kojim se kriminalizuje kleveta i usvajaju nove odredbe “protiv časti i ugleda”, a koji bi trebalo da bude objavljen u narednom broju Službenog glasnika Republike Srpske.
“Proglašavam Zakon o izmjenama i dopunama Krivičnog zakonika Republike Srpske koji je Narodna skupština Republike Srpske usvojila na Četvrtoj redovnoj sjednici održanoj 20. jula 2023. godine”, navodi se u ukazu koji je potpisao Dodik.
Dodaje se još da je Vijeće za zaštitu vitalnog interesa Ustavnog suda Republike Srpske donijelo rješenje od 8. avgusta 2023. kojim je utvrđeno da nije prihvatljiv zahtjev Kluba delegata bošnjačkog naroda u Vijeću naroda RS-a za utvrđivanje povrede vitalnog nacionalnog interesa bošnjačkog naroda u Zakonu o izmjenama i dopunama Krivičnog zakonika Republike Srpske, čime su se ispunili formalno-pravni uslovi za donošenje ukaza.
Inače, izmjene pomenutog zakona oštro su kritikovali predstavnici medijske zajednice, kao i međunarodne organizacije.
U zajedničkom saopštenju koje su poslale Ujedinjene nacije, Organizacija za evropsku bezbjednost i saradnju (OEBS), Savjet Evrope i Delegacija Evropske unije u BiH, nakon usvajanja pomenutog zakona, navedeno je da je to korak koji je protivan međunarodnim obavezama BiH u oblasti ljudskih prava, te nije u skladu sa evropskim putem BiH, kao i sa 14 ključnih prioriteta iz Mišljenja Evropske komisije, posebno s prioritetima o povoljnom okruženju za civilno društvo i o slobodi izražavanja.
Napominju i da se radi o velikom koraku unazad u zaštiti osnovnih prava, te da se narušava efikasno funkcionisanje demokratije u Republici Srpskoj.
“Tamo gdje postoje krivični zakoni o kleveti, oni rizikuju da budu zloupotrijebljeni protiv novinara, branitelja ljudskih prava i drugih aktera civilnog društva za obavljanje svoje legitimne uloge da istražuju i informišu javnost o pitanjima od javnog interesa, što je od suštinskog značaja za funkcionisanje svakog demokratskog društva”, dodaje se u zajedničkom saopštenju.
Zbog usvajanja pomenutog zakona i novinarska zajednica je pravila protestna okupljanja u Banjaluci i šetnju do Narodne skupštine Republike Srpske (NSRS).
Predsjednik Kluba novinara Banjaluka i urednik portala Capital Siniša Vukelić izjavio je da izglasavanjem ovog zakona vlast želi da oduzme jednu jedinu stvar u kojoj smo bili ispred ostalih, jer je u BiH prije 20 godina dekriminalizovana kleveta.
“Vlast Republike Srpske je okrenula leđa Ujedinjenim nacijama, Vijeću Evrope, OEBS-u, udruženjima novinara u BiH i Evropskoj federaciji novinara, i poručila: ‘Ne interesuje nas šta vi mislite, mi želimo da zaštitimo svoj interes jer se bojimo istine i činjenica”, kaže Vukelić.
Poslanici u Narodnoj skupštini Republike Srpske su, na sjednici održanoj 20. jula, većinom glasova usvojili izmjene i dopune Krivičnog zakonika kojima se kriminalizuje kleveta, a za koje je glasalo 47 poslanika vladajuće koalicije. Nakon što na sjednici zajedničke komisije Vijeća naroda i NSRS-a nije postignuta saglasnost o amandmanu koji je uložio Klub Bošnjaka, predmet je upućen na odlučivanje Ustavnom sudu Republike Srpske.
Zakon će formalno stupiti na snagu osmog dana od dana objavljivanja u Službenom glasniku Republike Srpske.
