Sporazum su u zgradi Vlade RS potpisali Nedeljko Elek, direktor preduzeća “Sarajevo-gas“ iz Istočnog Sarajeva i predstavnik beogradske kompanije “Konvar“ Miloš Petrović, koja predvodi konzorcijum izvođača radova.
Potpisivanju sporazuma su prisustvovali i premijer Republike Srpske Savo Minić, te ministar energetike i rudarstva Petar Đokić.
Nedeljko Elek, čije je preduzeće nosilac projekta, istakao je da je riječ o najvećem energetskom ugovoru u historiji Republike Srpske, naglašavajući način finansiranja i provođenje tendera.
“Specifičnost projekta je što je Vlada Republike Srpske na sebe preuzela i obaveze 18 lokalnih zajednica. Na ulazu u 18 gradova i opština bit će izgrađene gasne stanice, potiskivačke i opremljivačke stanice, koje će stvoriti kompletnu infrastrukturu svih gradova i opština. Tender je proveden bez ijedne žalbe. Bili smo toliko transparentni u postupku da su i novinari prisustvovali otvaranju ponuda”, naveo je Elek.
Iako se hvali transparentnošću postupka, Elek nije htio da odgovori na pitanja novinara Detektora kada je riječ o pojedinostima kompletnog projekta.
“Kao što znate, na pitanja Balkanske istraživačke mreže ne odgovaram i nemam nikakve potrebe da komentarišem vas i vaša pitanja. Sve što vas interesuje, imate na sajtu preduzeća, imate odluke Vlade. To je moj lični stav”, izjavio je Elek nakon potpisivanja ugovora.
Detektor je ranije otkrio da je Elek ranije privatno sarađivao sa jednom od firmi konzorcija koji će graditi gasovod. Kompanija “Jokić-invest” iz Zvornika posudila je 300.000 maraka firmi “Megasun” u trenutku kada je jedan od vlasnika kompanije bio Elek. Prema Zakonu o javnim nabavkama, direktor “Sarajevo-gasa” nije bio dužan da se izuzme niti da javno saopšti ovakvu informaciju, niti se, prema ocjeni stručnjaka, trenutno nalazi u sukobu interesa. Ali ranije poznanstvo može biti važan detalj u jednom od najvećih tendera ikada raspisanih u Bosni i Hercegovini.
U odgovorima na druga novinarska pitanja, rekao je da nije potrebno potpisivati međudržavni sporazum između BiH i Srbije jer će se koristiti postojeći ulaz na Šepku, gdje će se proširiti kapacitet, te da će gasovod imati tri interkonekcije: u Šepku, Brodu kod rafinerije i u Novom Gradu.
“Već smo rekli da će to biti dvosmjerni gasovod. Čiji će se gas kupovati, to će biti odluka politike i cijena. Sad je o tome možda previse rano govoriti”, navodi Elek.
Premijer Republike Srpske Savo Minić izjavio je da vlasti ovaj projekat vide kao dio šire strategije energetskog razvoja, uz najavu početka radova.
“Gasovodom se planira i mogućnost proizvodnje električne energije. Raduje me transparentnost projekta. U junu počinje gradnja gasovoda. Takođe, raduje me i činjenica da raspolažemo domaćim resursima koji mogu sprovesti ovo”, naveo je Minić.
Dodao je da vlasti Republike Srpske i u, kako je rekao, izazovnim vremenima nastavljaju sa realizacijom velikih infrastrukturnih projekata.
“Oni su dio strategije energetskog razvoja Republike Srpske. Imamo viziju, završićemo ovaj projekat”, poručio je Minić.
Ministar energetike i rudarstva Petar Đokić rekao je da je riječ o najvećem projektu koji je do sada započela Republika Srpska, ukazujući na potencijalne ekonomske efekte.
“Gas otvara brzi razvoj industrijskih potencijala”, naveo je Đokić, dodajući da bi gasifikacija mogla uticati na razvoj privrede.
Prema njegovim riječima, gasovod će se finansirati direktno iz budžeta Republike Srpske.
“U budžetu je planirano da će shodno dinamici i obimu radova, toliko će biti fakturisano. Radovi počinju u drugom dijelu godine Za taj dio su već planirana sredstva iz kapitalnih investicija”, dodao je Đokić.
Prema dostupnim podacima, gasovod bi trebalo da bude dug oko 500 kilometara i da se gradi u tri faze – od Šepka do Banjaluke, zatim kroz mrežu priključnih gasovoda prema gradovima i opštinama, te dalje od Banjaluke do Novog Grada.
Miloš Petrović predstavnik “Konvara“, firme koja je nosilac konzorcijuma za izvođenje radova, rekao je da potpisivanje ugovora znači preuzimanje odgovornosti za realizaciju projekta, uz isticanje finansijskih garancija.
“Ovo je projekat od ključnog značaja za energetsku stabilnost Srpske. Konzorcijum je obezbijedio garancije u iznosu od 50 miliona KM, što potvrđuje povjerenje u institucije i uspješnu realizaciju u predviđenom roku”, rekao je Petrović.
Kako je saopšteno, osim “Konvara“, konzorcijum čine i kompanije “Gastek“ Inđija, “Radis“ Istočno Sarajevo, Zavod za zavarivanje Beograd i “Jokić invest“ Zvornik. Detektor je ranije otkrio da su ove kompanije prije dobijale poslove izgradnje plinovoda u Republici Srpskoj te da se direktor “Konvara” često može vidjeti na svečanosti uz zvaničnike Republike Srpske i Srbije.
Vlada Republike Srpske je ranije dala saglasnost za realizaciju ovog projekta, koji je dio strategije razvoja energetike do 2035. godine.
Vlasti u Republici Srpskoj već neko vrijeme insistiraju na “Novoj istočnoj interkonekciji”, koja će se kod Bijeljine spajati s gasovodom u Srbiji i za koju se očekivalo da će je finansirati ruski “Gazprom”. Ovo je ranije bio prvi veliki test državne vlasti u oslobađanju od ruskog uticaja te odnosu prema politici i budućem članstvu u Evropskoj uniji, čije su države značajno smanjile ili u potpunosti obustavile poslovanje sa ovom gasnom kompanijom pod kontrolom Kremlja.
