Iz Inicijative su podržali žalbu Udruženja žrtava zbog veličanja Ratka Mladića na stadionima, te pozvali UEFA-u da preispita kazne izrečene FK-u “Borac” Banja Luka i FK-u “Crvena zvezda”, ocjenjujući ih neučinkovitima.
Podsjetili su u pismu, koje je naslovljeno na UEFA Control, Ethics and Disciplinary Body, da su Udruženje žrtava i svjedoka genocida i Udruženje “Majke enklave Srebrenica i Žepa” 1. septembra uputili žalbu UEFA-i, te zatražili pokretanje disciplinskog postupka protiv Fudbalskog kluba (FK) “Borac” Banja Luka zbog ponovljenih i dokumentovanih slučajeva veličanja Mladića na utakmicama ovog kluba.
UEFA je dva dana kasnije, 4. septembra, izrekla kazne FK-u “Borac” Banja Luka i FK-u “Crvena zvezda” zbog ranijih incidenata, ali iz udruženja građana BiH iz dijaspore smatraju da su kazne simbolične u odnosu na težinu, ponavljanje i kontekst prekršaja.
“Kao takve, potpuno su neučinkovite”, navode udruženja, ukazujući da je sličan sadržaj ponovljen i na utakmici između “Partizana” i “Crvene zvezde”.
Naglašavaju da se više ne radi samo o isticanju lika čovjeka koji je počinio najveći genocid na tlu Evrope nakon Drugog svjetskog rata, nego i tekstom: “Pravac Potočari”, za šta smatraju da je bio uvod u masakr 8.372 osobe.
“Isticanje tog teksta mi ne možemo drugačije interpretirati nego kao prijeteću aluziju na ponavljanje zločina”, navela su udruženja u pismu.
Iz ovih razloga, dodali su, ne traže samo strožije disciplinske mjere prema klubovima u budućnosti, već i da UEFA ozbiljno uzme u obzir širu odgovornost Srbije kao države, posebno zbog načina na koji su posmrtni ostaci Ratka Mladića javno dočekani u Srbiji i kako je obavljena njegova sahrana.
Podsjećaju i da je avion Vlade Srbije učestvovao u dopremanju tijela iz Haaga, pripadnici Vojske Srbije su pod pratnjom policije nosili kovčeg obavijen zastavom Republike Srbije, dok je komemoracija 5. septembra održana u Domu Vojske, uz velika javna okupljanja i transparente: “Večna slava, generale!” i “Hvala, đenerale”.
Podsjećaju da Disciplinski pravilnik UEFA-e omogućava sankcionisanje klubova i saveza zbog gesti, riječi, predmeta ili drugih sredstava kojima se prenose političke, ideološke, vjerske ili uvredljive poruke neprimjerene sportskom događaju, čak i kada klub tvrdi da nije odgovoran za njihovo pojavljivanje.
U pismu ukazuju i na odluku Marte Kos, komesarke EU za proširenje, koja je 4. septembra 2026. godine otkazala planiranu posjetu Beogradu upravo zbog veličanja Mladića. Javno je istakla, napomenuli su, da je takvo veličanje “nespojivo s vrijednostima na kojima se gradi put ka Evropskoj uniji”.
Referirali su se i na rezoluciju Generalne skupštine Ujedinjenih nacija usvojenu 23. maja 2024. godine kojom se izričito osuđuje poricanje genocida u Srebrenici, ali i postupci kojima se veličaju osobe osuđene za ratne zločine, zločine protiv čovječnosti i genocid.
Od UEFA-e su zatražili da preispita kazne izrečene FK-u “Borac” Banja Luka i FK-u “Crvena zvezda”, kao i odluku od 4. septembra 2026., te da razmotri odgovornost Srbije u kontekstu javnog veličanja Ratka Mladića, kao moguće sankcije prema reprezentaciji Srbije i Fudbalskom savezu Srbije. Također zahtijevaju da se ispita jesu li klubovi i savezi poduzeli dovoljno mjera kako bi spriječili veličanje ratnih zločinaca na stadionima.
Udruženja traže i sastanak svih nacionalnih saveza članica UEFA-e, kao i uvođenje jasnih preventivnih mjera protiv negiranja genocida i veličanja pravosnažno osuđenih ratnih zločinaca.
“Fudbalski stadioni ne smiju postati platforma za rehabilitaciju počinitelja genocida. UEFA ima institucionalnu odgovornost da to spriječi, dosljedno i bez dvostrukih standarda”, poručuju potpisnici.
Pismo potpisuju predstavnici udruženja iz Austrije, Belgije, Danske, Engleske, Finske, Francuske, Hrvatske, Italije, Luksemburga, Njemačke, Nizozemske, Norveške, Slovenije, Švedske i Švicarske, uz podršku organizacija iz Australije, Kanade, BiH i Svjetskog saveza bh. dijaspore.
Memorijalni centar Srebrenica uputio je žalbu Fudbalskom savezu Srbije protiv beogradskog kluba “Crvena zvezda” zbog veličanja osuđenog Ratka Mladića i isticanja poruke “Pravac Potočari”. Nedavno su UEFA-i poslali zvaničnu prijavu protiv FK-a “Crvena zvezda” zbog veličanja Mladića tokom utakmice protiv “Viktorije Plzen”, ali i zbog objavljivanja spornih fotografija na zvaničnim kanalima kluba.
Mladić, bivši komandant Glavnog štaba Vojske Republike Srpske, u junu 2021. pravosnažno je osuđen na doživotnu kaznu zatvora za genocid u Srebrenici, te druge zločine u BiH. Preminuo je u haškom pritvoru 27. augusta, a sahranjen 7. septembra u Beogradu.
