Kako je rečeno tokom izricanja prvostepene presude pred Opštinskim sudom u Kišinjevu, Aliona Gotco, Ludmila Costenco i Vladimir Harcevnicov osuđeni su na ukupno 13,5 godina zatvora zbog učešća u trening kampovima 2024. godine u BiH i Srbiji.
U presudi se na 53 stranice obrazlažu detalji ove složene akcije, koja se istražuje u BiH. Opisuju se pojedinci i njihove uloge, između ostalih i ruski instruktori.
Ova presuda nije konačna, jer na nju postoji pravo žalbe u roku od dvije sedmice od izricanja.
Ukoliko se Gotco, Costenco i Hercevnicov, od kojih niko nije bio prisutan tokom čitanja presude, budu žalili, sud ima rok od dva mjeseca da donese odluku na žalbu.
Moldavske službe su u septembru 2024. godine dobile informaciju da se građani te zemlje obučavaju u kampovima u Bosni i Hercegovini i Srbiji, te da kampove vode ruski instruktori.
Kako su tada saopštili, cilj obuka bilo je kreiranje nereda tokom predsjedničkih izbora i referenduma o ulasku Moldavije u EU, čiji pozitivan rezultat nije odgovarao politici Rusije.
Mjesec dana kasnije, moldavska policija je u akciji uhapsila više stotina osoba koje se dovode u vezu s treninzima na Balkanu, ali i u Rusiji.
Uprkos presudi, političari iz Republike Srpske, poput Milorada Dodika, Nenada Nešića i Nenada Stevandića, negirali su u dosadašnjim izjavama postojanje kampova. Isti stav dijeli i Ambasada Rusije u BiH.
Istraga o ruskim kampovima u Bosni i Hercegovini u sklopu predmeta Tužilaštva BiH još uvijek traje.
Koordinator grupe Vladimir Firsov
Sutkinja u sudu u Kišinjevu u Moldaviji izriče presudu učesnicima kampova u BiH i Srbiji. Foto: Detektor
Za Firsova se u presudi kaže da je iz Moldavije, ali da je optužene regrutovao u organizovanu kriminalnu grupu dok je boravio na teritoriji Rusije.
Kako se navodi, Firsov je upravljao i finansiranjem grupe, uključujući transfer novca putem aplikacija ili virtuelnih valuta.
Sa učesnicima je komunicirao preko ruske aplikacije Telegram. Navodio ih je dok su putovali po BiH i Srbiji, a također ih je i upozorio da su ih vlasti u Moldaviji stavile na listu traženih osoba, te im zabranio da napuštaju kamp.
Troje osuđenih
Aliona Gotco, Vladimir Harcevnicov i Ludmila Costenco u sudnici na jednom od prvih ročišta. Foto: CU SENS
Troje osuđenih ovom presudom su Aliona Gotco, Ludmila Costenco i Vladimir Harcevnicov.
Za Gotco se navodi da je i regrutovala članove tako što je organizovala “paintball” sesije kao paravan.
Sve troje, kako se navodi u presudi, obučavani su u BiH i Srbiji da upravljaju dronovima i bacaju eksplozivne naprave, dok se za Gotco navodi da je učestvovala i u pripremi vandalizma protiv državnih zgrada poput Parlamenta.
Za Harcevnicova se navodi da je prošao obuku u regiji Glamočana u BiH. Kako se navodi, prilikom hapšenja kod njega su pronađeni digitalni uređaji koji sadrže preko 1.500 fajlova o receptima za eksploziv i konfiguraciji softvera za dronove.
Glamočani su mjesto smješteno sjeverno od Banje Luke, udaljeno 20 minuta vožnje autom od centra grada. U blizini ovog mjesta, koje okružuje šuma, nalazi se i bivša kasarna Zalužani.
Sve troje negiralo je krivicu.
Ko se još spominje?
Anatolii Prizenco je uhapšen u februaru 2025. zbog regrutovanja učesnika kampova. Foto: CU SENS
Jedan od svjedoka prepoznao je ruskog državljanina Alexeia Iuriia Gruniceva kao direktora kampova u BiH i Srbiji. Kako se navodi u presudi, on je bio zadužen za davanje instrukcija, ali i za opremu koja se koristila u kampovima.
U presudi se još spominju i Vadim, čije prezime se ne navodi, a za koga se kaže da je pružao tehničku obuku, i Ungureanu Igor Ghenadii, za koga se navodi da je bio jedan od instruktora kampa u BiH.
Jedan instruktor se prve dvije sedmice predstavljao kao “Igor”, ali je kasnije, dok je bio pijan, tvrdio da mu je pravo ime “Sergiu”. Još jedan instruktor imenovan je samo kao “Viktor”.
Jedan od učesnika kampa, kako se navodi, bio je Dmitrii Vlasenco, za koga se kaže da je bio uključen u obuku za vandalizam, te da je iscrtavao “probne” grafite na zgradama u gradu Benderu prije planiranih napada u Kišinjevu.
Među imenima koja se spominju u presudi je i Anatolii Prizenco, kome se još uvijek sudi u Moldaviji a za koga se kaže da je bio regruter koji je pozivao učesnike u kamp i obezbjeđivao logistiku.
Spominje se i Mircho Angelov, bugarski državljanin za koga je svjedok rekao da je donosio hranu u kampove. Kako je Detektor ranije pisao, Angelov je u Bugarskoj bio vođa neonacističke grupe navijača, a i sam nosi neonacističke tetovaže.
Šta presuda navodi o kampu u BiH?
Moldavski tužitelji tvrde da se kamp u BiH nalazio kod sela Glamočani. Foto: Detektor
Presuda samo navodi region Glamočana kao mjesto gdje je podignuto “šatorsko naselje”, kako su opisali svjedoci. Kamp je bio smješten u osamljenom šumskom području.
Pojedinim učesnicima, kako su kazali, rečeno je da dolaze u sportski ili turistički kamp, gdje svi pričaju ruskim jezikom.
Učesnici su najčešće u kamp u BiH dovoženi iz Srbije. Nakon odsjedanja u neimenovanom hotelu u Banjoj Luci, odvoženi su s dva automobila do kampa. Vozači su, kako se navodi, pričali ruski jezik.
Svi učesnici koji su dolazili u kamp morali su da prođu poligraf.
Aliona Gotco je navela da je u kampu u BiH bila od 2. do 16. augusta 2024. godine. Jedan od svjedoka rekao je da je sredinom jula 2024. stigao u BiH.
Harcevnicov je objasnio da je u kampu u BiH bio od 22. jula do 16. augusta 2024.
Također, nova obuka Costenco, Gotco i Harcevnicova trajala je u BiH od 24. septembra do 11. oktobra 2024. godine.
Kako je izgledao trening?
Isječak iz videa moldavske policije posvećen kampovima u BiH i Srbiji. Foto: Procuratura.md
Učesnici kampa učili su, prema presudi, kako da upravljaju dronovima, vazdušno izviđanje i kako da dron povežu s komandnim centrom.
Učili su i kako da naprave Molotovljev koktel i druge zapaljive predmete. Obuka se sastojala i iz lekcija kako da eksploziv bace s drona.
Trening je uključivao i taktike ponašanja na protestima – kako da razbiju policijski kordon, pruže otpor policiji i izazovu paniku u masi.
Učesnicima je direktno rečeno da je cilj obuke nasilna promjena vlasti u Moldaviji nakon predsjedničkih izbora 2024. godine.
Kako presuda navodi, namjera je bila obaranje vlasti proevropske predsjednice Maje Sandu, koja je na izborima odnijela pobjedu i obezbijedila sebi drugi mandat.
Izbori su održani u napetoj atmosferi, uz upozorenja na rusko miješanje.
Istovremeno, u zemlji je održan i referendum o ulasku Moldavije u EU, na kojem su građani tijesnom većinom izglasali da se evropske integracije unesu u Ustav kao strateški cilj zemlje.
