S tribine “P(r)oricanje istorije“ u Prijedoru. Foto: Detektor.ba
Na tribini u Prijedoru, koju su organizovali Centar za mlade “Kvart“ i fondacija “Friedrich Ebert Stiftung“, moglo se čuti da je Haški tribunal prikupio ogroman materijal i donijete su mnoge presude i utvrđene činjenice koje bi trebale biti istorijski izvor, ali tu se dolazi do “društvenih naučnika da to kontekstualizuju i daju interpretaciju tih događaja”.
Istoričar Hrvoje Klasić je kazao da revizionizam predstavlja “specifičan odnos prema izvorima i prošlosti koji je tendenciozan, selektivan i ideoligizovan”.
“Selektivnost i tendencioznost je zapravo situacija kad vi odete u prošlost i uzmete samo onaj događaj koji vama odgovara, i to je najčešće pod uticajem neke politike ili ideologije“, pojasnio je Klasić.
Sociologinja i aktivistkinja Marijana Stojčić revizionizam je opisala kao “poricanje interpretacija koje obuhvataju i bazirane su na činjenicama”, a što je, prema njenim riječima, čest slučaj u regionu.
“Uprkos utvrđenim činjenicama za neke istorijske događaje, uvijek postoje ljudi koji će reći da to nije tačno, to se nije tako dogodilo ili čak da je nešto opravdano što se dogodilo. Te uobičajene predstave u prošlosti mi često nalazimo u društvu i povezane su s državnim politikama, i vrlo često smo bili heroji, žrtve ili na pravoj strani, a na drugoj strani su uvijek bili oni drugi, koji su zapravo zli, i koji su nas uvijek mrzili i vijekovima nanosili zlo“, kazala je Stojčić.
Navela je da se negacionizam i poricanje najčešće odnose na činjenice koje su neugodne za predstavljanje “našeg identiteta“, a zarad toga da se ne naruši neka slika o “nama ispravnima“. Jedna od strategija koja se primjenjuje u negacionizmu je bukvalno poricanje, poput onog koji se često dešava u Srbiji po pitanju Srebrenice ili ustaškog logora “Jasenovac” u Hrvatskoj.
Prema psihologu i istraživaču Srđanu Puhalo, u društvima regiona je česta upotreba izraza “autošovinizam“ i to upravo za osobe, najčešće stručnjake, koji se bave isključivo tumačenjem činjenica.
“Etiketiranje autošovinizmom je zapravo način da nekoga izbaciš iz javne rasprave“, zaključio je Puhalo.
