“Sa zadovoljstvom sam video-porukom pozdravio učesnike ‘Srpsko-ruske medijske škole’ u Hanti-Mansijsku, koja okuplja mlade i stručnjake iz Srbije, Republike Srpske i Rusije. Važno je da mladi uče da kritički sagledavaju informacije, čuvaju kulturu sjećanja i razumiju svoje korijene“, rekao je Savo Minić između u video poruci poslanoj učesnicima “Srpsko-ruske medijske škole“ koja se održava u Rusiji od 10. do 16. oktobra.
Predsjednik Vlade RS-a Minić je dodao kako je uvjeren da će ovi susreti “postati tradicija i donijeti nove prilike za saradnju“.
Srpsko-ruska medijska škola na svojoj zvaničnoj web stranici navodi kako je riječ o intenzivnom programu za mlade medijske stvaraoce iz “Srbije i Rusije“.
“Škola okuplja studente, mlade novinare i autore digitalnog sadržaja. Kroz predavanja, radionice i praktičan rad sa mentorima, učesnici prolaze ceo put nastanka medijskog proizvoda, od ideje do objave, i grade mostove saradnje između dve medijske scene“, navodi se na stranici.
U odjeljku stranice gdje se navode organizatori i partneri, navedene su dvije organizacije – ruski producentski centar “Krasnaja Lodka“ i srbijanska izdavačka kuća “Bitije”.
Istraživač hibridnih prijetnji Ruslan Trad iz Atlantic Councila kaže kako ove škole djeluju kao jeftin oblik ruske “javne diplomatije”, budući da regrutuju i obučavaju mlade medijske radnike, povezuju ih s ruskim institucijama i promovišu zajednički historijski narativ.
“Iako organizatori navode da je cilj ovih aktivnosti medijska pismenost i kulturna razmjena, riječ je o dugoročnom ulaganju u buduće kreatore javnog mnijenja“, tvrdi Trad u razgovoru za Detektor.
Ovo nije karakteristično samo za Srbiju ili Bosnu i Hercegovinu jer ranije analize su ukazale na ruske “pseudo-nevladine organizacije” koje vode medijske škole na Kavkazu i u Centralnoj Aziji.
“Polaznici ovakvih programa postaju autori, blogeri i urednici koji kasnije učestvuju u mrežama za vršenje uticaja i širenje narativa; oni pružaju prostor istomišljenicima, te prenose i recikliraju sadržaje namijenjene različitim publikama“, kaže Trad.
Balkanska istraživačka mreža Srbije je u martu 2026. godine pisala o web portalu i Facebook stranici “Eagle Eye Explore“ čiji autori objavljuju „dezinformacije, antiliberalni i proruski narativi i promoviše krajnja desnica, najčešće partija AfD“.
Među medijima koji su prenosili sadržaj $Eagle Eye Explore“ je Radio-televizija Republike Srpske kao i srbijanski Informer.
Rukovodioci portala su učestvovali medijskoj školi u Srbiji i Rusiji 2024. godine, a čiji su organizatori i partneri također bili “Krasnaja Lodka“ i “Bitije”, uz podršku Ministarstva vanjskih poslova Rusije.
Zoran Čvorović, jedan od autora portala “Eagle Eye Explore“ je bio predavač u školi 2024. godine, dok je autor portala Nemanja Stojanović bio polaznik.
Identični narativi
Čvorović, inače profesor na Pravnom fakultetu Univerziteta u Kragujevcu, na portalu je 2024. godine, nekoliko mjeseci prije predavanja polaznicima medijske škole, napisao tekst pod naslovom “Potočarski ritual: Čemu služi srebrenički mit“.
“Ovogodišnje obeležavanje 29-godišnjice navodnog genocida nad bosanskohercegovačkim muslimanima u Memorijalnom centru u Potočarima kod Srebrenice, neće se razlikovati od prethodnih u pogledu već ustaljenih radnji koje čine suštinu potočarskog rituala, na kome političko bošnjaštvo gradi svoju viziju jedinstvene Bosne i Hercegovine“, napisao je Čvorović.
Između ostalog, Čvorović je dodao da Memorijalni centar u Potočarima nije ništa drugo nego “kultno mesto kolonijalnog karaktera savremene bošnjačke politike“.
On u tekstu tvrdi da je broj od 8.000 ubijenih zarobljenih muslimana mit, te da će tog jula biti ukopano 14 indentifikovanih žrtava genocida. Čorović je koristio navodnike za riječi “ukopati“ i “žrtve genocida“.
Zoran Čvorović. Foto: Birn.rs
Narativi povezani sa Bosnom i Hercegovinom koji se također mogu pronaći na spomenutom portalu su izraženi u autorskim tekstovima Dževada Galijaševića, a dotiču se opasnosti od radikalnog islama i terorizma.
Stručnjaci su za Detektor, u ranijem pisanju o Galijaševiću, njegove komentare opisali kao senzacionalističko izvještavanje koje preuveličava fenomen terorizma u Bosni i Hercegovini dok istovremeno širi strah i tako postiže samu svrhu terorizma.
Upravo narativi o Srebrenici i radikalnom islamu u Bosni i Hercegovini koje promovišu predavači i polaznici škole koju organizuje “Krasnaja Lodka“ mogu se pronaći u ruskim državnim medijima poput RT-a ili Sputnika.
Učesnicima medijske škole 2024. godine se putem video poruke obratila i glasnogovornica Ministarstva vanjskih poslova Rusije Marija Zaharova.
Zaharova se nerijetko obraća video porukom, pa je to uradila i u Istočnom Sarajevu u novembru 2025. godine gdje su prikazani filmovi koji veličaju rusku invaziju na Ukrajinu. U jednom od filmova “glavni junak” je Siniša Vidović, savjetnik Nenada Stevandića, predsjednika Narodne skupštine Republike Srpske.
Kenan Hodžić, docent na sarajevskom Fakultetu za kriminalistiku, kriminologiju i sigurnosne studije za Detektor kaže ovaj slučaj daje novi uvid u to kako Rusija operativno djeluje na Balkanu.
“Kada imate projekat koji je sa ovako ozbiljnog nivoa sponzorizan, a čiji su predavači pojedinci koji negiraju genocid u Srebrenici i promovišu proruske narative, djeluje da cilj nije edukacija, već ideološko oblikovanje mladih novinara”, objašnjava Hodžić.
On se osvrnuo i na činjenicu da je podršku školi pružio sam vrh trenutne vlasti u Republici Srpskoj koja je i u ranijim godinama, pod vodstvom prvog čovjeka SNSD-a Milorada Dodika, gajila duboke političke veze sa Ruskom Federacijom.
“Istovremeno, podrška visokih zvaničnika iz entiteta Republike Srpske pokazuje koliko su domaće strukture duboko uvučene u ovaj ekosistem”, kaže Hodžić.
On zaključuje kako je riječ o dugoročnom medijskom inžinjeringu čiji je cilj narušavanje stabilnosti BiH i trajno blokiranje njene evroatlantske perspektive.
Predsjednica šamačkog Kluba historičara “Posavina“ Maja Vidović jedini je predstavnik Republike Srpske na međunarodnoj medijskoj školi, objavila je SRNA 14. oktobra 2026. godine.
Vidović je tada izjavila da joj je :čast što ima ovakvu priliku i da, kao historičar, posebno prepoznaje značaj očuvanja kulture sjećanja, predstavljanja historijskih činjenica i jačanja veza među narodima koje povezuju historija, tradicija i kultura“.
Vidović se isprva javila na poruke novinara Detektora, ali do objave ovog teksta nije odgovorila na postavljena pitanja.
Nakon okončanja predavanja u Rusiji, plan je da druga etapa škole bude u Beogradu od 16. do 20. novembra.
Sve medijske škole
Detektor je i ranije pisao o ruskim medijskim školama koje podržava Vlada Republike Srpske.
U istraživanju iz 2024. godine Detektor je otkrio da su, u junu iste godine, vlasti RS-a najavile saradnju s Rybarom propagandne mreže koju vodi Mihail Zvinčuk. On se tada sastao sa direktorom entitetske Agencije za informaciono-komunikacione tehnologije Draženom Višnjićem, kada je dogovoreno otvaranje škole za moderne medije na Balkanu. Ta saradnja, barem zvanično, nikada nije realizirana.
Zvinčuk je boravio u BiH tokom Opštih izbora, između 2. i 7. oktobra 2026. godine, nakon čega je otišao u Crnu Goru. Crnogorska policija uhapsila je Mihaila i Valeriju Zvinčuk zajedno sa troje njihovih saradnika zbog sumnje u hibridno djelovanje. Oni su potom protjerani iz zemlje.
Zvinčuk je i 2025. godine boravio u BiH – bio je Banjoj Luci od 2. do 5. maja te godine, kao i od 23. do 28. novembra 2025., tokom vanrednih izbora za predsjednika RS-a.
Američki State Department u oktobru 2024. godine ponudio je nagradu od deset miliona dolara za informacije koje bi dovele do identifikacije ili lociranja osoba povezanih s Rybarom, među kojima je i Zvinčuk.
Rybar je na listi sankcija Evropske unije od juna 2023. godine, zbog podrške akcijama koje potkopavaju teritorijalni integritet, suverenitet i nezavisnost Ukrajine. Zvinčuk je, prema EU, član radne grupe koju je ruski predsjednik Vladimir Putin osnovao u decembru 2022. radi koordinacije podrške ratu protiv Ukrajine.
Velika Britanija je 2025. sankcionisala Rybar, Mihaila i Valeriju Zvinčuk zbog pokušaja da “preko hibridnih prijetnji potkopaju interese države i miješaju se u demokratiju”.
