Srđan Traljić iz Transparency International u BiH je u uvodu naveo da bi institucije trebale izaći pred građane i odgovoriti im kuda vode najavljeni projekti i ko od svega toga ima koristi.
“Već smo govorili da pojedinci imaju ogromnu korist. S druge strane osim što ne plaćaju podsticaje i koncesione naknade nisu ni obavezni dugoročno da prodaju struju na domaćem tržištu, što obesmišljava cilj dekarbonizacije koji je primarni”, dodao je Traljić.
Na samom početku debate prisutni su imali mogućnost da pogledaju dva filma nastala u okviru serijala „Život pod koncesijama“ autora Dejana Rakite i Pere Pavlovića.
Nakon gledanja filma, kratko predavanje održala je profesorica Marija Tasić s Tehnološkog fakulteta Univerziteta u Nišu koja je navela da danas u svijetu vlada solarna histerija gdje se svi plaše nedostatka električne energije te da se umjesto uvođenja mjera štednje, sve više proizvodi i troši.
Prema njenim riječima, za solarne panele postoje stvari koje se prešućuju – plodna zemlja, gubitak domaće hrane i vode, termalnog komfora, biodiverziteta, a sve nabrojano vodi do gubitka ljudi s jednog područja.
Veso Radić iz Nevesinja je naveo da su se prije godinu dana suočili s informacijom da se želi zauzeti ogroman dio zemljišta na kojem bi se postavili solarni paneli.
“U prvi mah smo to suzbili, međutim, oni nastavljaju dalje”, kazao je Radić te dodao da je građanima Nevesinja problematično šta će se desiti s vodovodom ako se solarni paneli postave u blizini jezera.
Jevto Avdalović, predsjednik Mjesne zajednice Stepen, opština Gacko kazao je da su od prvog dana u borbi protiv gradnje solarnih panela, zajedno s još šest sela i tri mjesne zajednice.
“To je u suštini 11 sela u kojima bi se bilo nemoguće baviti stočarstvo i poljoprivredom ako dođe do izgradnje ove solarne elektrane”, naveo je Avdalović te dodao da se nada da će neko imati razuma na lokalnom nivou.
Desko Mastilović iz Avtovaca u Gackom rekao je da se ova mjesna zajednica bori već godinu i po protiv izgradnje solarne elektrane.
“Naš prostorni plan Opštine Gacko, za područje Avtovca, jasno i nedvosmisleno, tekstualno i grafički, pokazuje da je predmetna parcela na kojoj je počela gradnja namijenjena za širenje naseljenog mjesta do centra Gacka”, pojasnio je Mastilović.
Dodao je da je simptomatično da kada je počela priča oko solarne elektrane da je prostorni plan opštine Gacko skinut sa sajta.
Vukota Govedarica, načelnik opštine Gacko, naveo je da je izneseno dosta neistina te da bi volio da su na debati prisustvovali ljudi koji su “doveli” investitore. Govedarica je dodao da on nije dovodio investitore.
“Nevjerovatno je da je sve počelo 2023. godine u decembru. (…) Počelo je tako što se napravila dopuna dnevnog reda i odjednom se uguralo izmjene i dopune prostornog plana kada je u pitanju Gacko”, dodao je Govedarica te kazao da je bilo odbornika koji su to podržali i koji nisu.
Pozivnice su bile upućene i načelniku opštine Nevesinja Milenku Avdaloviću i predstavnicima Ministarstva energetike i rudarstva Republike Srpske koji se nisu pridružili debati.
Debatu su zajednički organizovali Transparency International u BiH, Balkanska istraživačka mreža (BIRN) BIH i Udruženje građana “Zašto ne”.
