This post is also available in:
Beogradska firma, koju su Sjedinjene Države prošle godine sankcionirale zbog pomaganja navodnom pružaocu usluga kibernetičkog kriminala sa sjedištem u Rusiji, osnovana je 2022. godine od strane Andreasa Maula, njemačkog državljanina rođenog u Kazahstanu, koji je od tada postao gradski vijećnik krajnje desničarske stranke Alternativa za Njemačku, AfD, otkriva BIRN.
Maul (38) je u oktobru 2022. godine otvorio firmu Smart Digital Ideas D.O.O. u trošnom tržnom centru iz devedesetih godina u beogradskoj opštini Novi Beograd, prema podacima Agencije za privredne registre Srbije.
Kompanija je registrovana kao IT trgovac na malo, ali američko Ministarstvo finansija tvrdi da je njena stvarna djelatnost mnogo zlokobnija.
Kancelarija za kontrolu strane imovine (OFAC) pri američkom Ministarstvu finansija saopštila je 19. novembra prošle godine da je “označila” Smart Digital Ideas zbog pomaganja ruskoj kompaniji Aeza Group LLC, koja je četiri mjeseca ranije sankcionisana kao takozvani “pružalac usluga hostinga otpornog na metke” (bulletproof hosting), termin koji se koristi za kompanije koje prodaju pristup specijalizovanim serverima i drugoj IT infrastrukturi posebno osmišljenoj da izbjegne otkrivanje i prikrije aktivnosti kibernetičkog kriminala.
OFAC je naveo da je Smart Digital Ideas korišten od strane Aeze kako bi se “izbjegle sankcije i uspostavila tehnička infrastruktura koja javno nije povezana sa Aeza brendom”.
Trenutno kompanija nema registrovanih zaposlenika i, prema podacima Narodne banke Srbije, od decembra 2025. godine nema pristup svojim bankovnim depozitima. Banka nije precizirala razlog.
Maul je 1. novembra, nešto više od dvije sedmice prije nego što su njegov srpski poduhvat pogodile američke sankcije, postao gradski vijećnik u njemačkom gradu Selmu, oko 20 kilometara sjeverno od Dortmunda, u ime AfD-a, druge najveće stranke u njemačkom parlamentu.
Maul se nije oglasio na zahtjeve za komentar.
Njegova veza sa Smart Digital Ideas, a time i sa Aeza Group, dodatno će podstaknuti optužbe pojedinih njemačkih poslanika o percipiranoj “lojalnosti” AfD-a Rusiji i o namjerama koje bi stranka mogla imati ukoliko dođe na vlast.
Veze sa Aeza Group
Screenshot saopštenja za javnost Ministarstva finansija SAD-a kojim se najavljuju sankcije protiv kompanije Smart Digital Ideas, objavljenog u novembru 2025. godine. Foto: Screenshot/OFAC
Aeza Group je sankcionisana od strane SAD u julu prošle godine zbog navodnog pružanja infrastrukture grupama koje se bave kibernetičkim kriminalom, uključujući ransomware napade, krađu ličnih podataka i trgovinu drogom.
Godinu dana ranije, njemački istraživački medij CORRECTIV je, na osnovu analize švedske nevladine organizacije za digitalnu forenziku Qurium, objavio da je Aeza Group podržavala široku, kontinuiranu rusku tajnu kampanju uticaja i dezinformacija, pokrenutu nakon punog vojnog napada Rusije na Ukrajinu 2022. godine, poznatu kao “Doppelganger”.
Prema izvještaju Insikt Group iz novembra 2025. godine, istraživačkog ogranka za obavještajne podatke o prijetnjama kompanije za kibernetičku bezbjednost Recorded Future, Aeza je u roku od 24 sata nakon uvođenja sankcija počela da premješta svoje američke IP resurse na Smart Digital Ideas.
Nekoliko dana kasnije, Smart Digital Ideas je prenijela te resurse na britansku kompaniju Hypercore Ltd. Prema izvještaju Insikt Group, vjerovatni cilj je bio “zadržati kontrolu nad svom imovinom pogođenom” sankcijama.
Hypercore Ltd je sankcionisana od strane SAD zajedno sa Smart Digital Ideas 19. novembra.
Izvještaj Insikt Group dalje navodi da su IP opsezi koje su koristili Aeza, Hypercore, Smart Digital Ideas i nekoliko drugih pružalaca usluga hostinga otpornog na metke bili dodijeljeni iz većeg adresnog prostora koji je pripadao Iranskoj istraživačkoj organizaciji za nauku i tehnologiju (IROST), koja je pod kontrolom iranskog Ministarstva nauke.
Ko je Andreas Maul?
Maul je rođen u kazahstanskom gradu Rudni, u blizini sjeverne granice te centralnoazijske države sa Rusijom.
Na svojim privatnim TikTok i Telegram profilima, Maul se predstavlja pod imenom Андрей, odnosno Andrej.
Podaci o letovima do kojih je došao BIRN pokazuju da je Maul u novembru 2022. godine, mjesec dana nakon što je osnovao Smart Digital Ideas u Beogradu, putovao iz Moskve u Kalinjingrad, rusku eksklavu smještenu na Baltičkom moru između Poljske i Litvanije.
Maul posjeduje njemački pasoš i živi u Selmu, gdje vodi dvije kompanije – firmu za čišćenje Maul Services UG, osnovanu 2018. godine, i poslovnu konsultantsku kuću PHRIS Consulting, registrovanu u januaru 2021. godine. Obje su registrovane na Maulovoj kućnoj adresi.
Na zvaničnom sajtu lokalne uprave Selma, Maul se vodi kao član nekoliko odbora skupštine opštine Selm od 13. novembra 2025. godine. Na Facebook stranici lokalnog ogranka AfD-a, Maul se pojavljuje na događaju AfD-a u Selmu u maju ove godine, gdje poziva ljude da se registruju kao donori matičnih ćelija.
Prema snimku ekrana iz kasnog 2025. koji je napravila Insikt Group, dokumenti RIPE NCC-a, koji djeluje kao regionalni internet registar pružajući internet resurse i srodne usluge provajderima internet usluga u Evropi, na Bliskom istoku i dijelovima centralne Azije, pokazuju da je Smart Digital Ideas navela Qwartu, moskovskog provajdera veb-hostinga i kompaniju za iznajmljivanje virtuelnih privatnih servera, kao subjekt sa administrativnom kontrolom i pravima izmjene njenih javnih evidencija.
Qwarta je u dokumentima RIPE NCC registra navedena kao izvršilac iste uloge za Aeza Group.
Qurium je identifikovao Qwartu kao dio infrastrukture podrške za dezinformacijsku kampanju “Doppelganger”.
Prema nalazima ove istrage, Qwarta se vodi kao pružalac iste usluge kompaniji IP Odintsov Stepan Vladimirovič sa sjedištem u Saratovu, čiji je vlasnik, 22-godišnji ruski državljanin Stepan Odintsov, takođe registrovao kompaniju koja nosi njegovo ime u Beogradu u septembru 2025. godine.
IP Odintsov Stepan Vladimirovič oglašava jedan IP opseg koji pripada Qwarti. Takođe oglašava jedan od svojih vlastitih IP opsega koji je 2021. godine hostovao phishing sajtove.
Prema podacima o rutiranju u realnom vremenu iz BGP Tools, Odincov je početkom 2026. godine počeo da rutira internet saobraćaj iz Srbije. Od maja, beogradska firma se vodi kao neaktivna. Odincov takođe rutira saobraćaj za DDoS-Guard LTD, ruskog provajdera koji je hostovao zvanični sajt palestinske militantne grupe Hamas, kanale korištene za diskreditaciju prodemokratskih aktivista iz Hong Konga, i pružao DDoS zaštitu za kampanju Doppelganger.
Odincov se nije oglasio na zahtjeve BIRN-a za komentar.
Neugodno društvo
Kompanije Smart Digital Ideas i Cipher Operations su registrovane na istoj adresi u oronulom tržnom centru iz 1990-ih u opštini Novi Beograd. Foto: Google Street View.
Maulova firma Smart Digital Ideas registrovana je na istoj beogradskoj adresi kao i drugi subjekat prethodno identifikovan kao višestruko povezan sa kibernetičkim napadima – Cipher Operations, osnovana u decembru 2022. godine od strane 29-godišnjeg Aleksandra Genadjeviča Jenakijeva.
Prošle godine, francuska kompanija za kibernetičku bezbjednost Intrinsec je izjavila da postoji velika vjerovatnoća da je Cipher Operations rebrendirana verzija iranskog pružaoca usluga hostinga otpornog na metke Robat Blue Diamond Network.
Intrinsec je naveo da je Cipher Operations stavljena na listu blokiranih od strane neprofitne organizacije Spamhaus Project sa sjedištem u Andori.
Prema podacima sa platforme WhatToBlock, neki IP opsezi koje koristi Cipher Operations spadaju među najaktivnije izvore masovnog skeniranja interneta.
Uprkos tome, firma i dalje posluje u Srbiji i trenutno oglašava IP opseg iz istog većeg IP bloka pod kontrolom iranskog Ministarstva nauke, iz kojeg su alokacije primile i sankcionisane kompanije Smart Digital Ideas, Aeza i Hypercore.
Prema nalazima Intrinseca, kompanije iz Litvanije, Irana i Ujedinjenih Arapskih Emirata, kao i Cipher Operations, oglašavale su isti IP opseg; kompanija iz UAE je potom prenijela dio tog opsega na Cipher Operations, Aezu i IT-Hostline, kompaniju za koju Intrinsec navodi da i dalje pruža infrastrukturu Aeza Group.
Jenakijev je izjavio za BIRN da nema saznanja o Robat Blue Diamond Network niti o bilo kojoj od drugih kompanija pomenutih u Intrinsecovom izvještaju.
“Nijedno od imena koje ste naveli u ovom pitanju, osim Cipher Operations, meni ništa ne znači”, naveo je u pisanom odgovoru za ovu priču.
“Iako sam svjestan incidenta u kojem je drugoj kompaniji njen ASN stavljen na crnu listu zbog toga što je i ona povezana sa istim subjektima sa kojima je Cipher Operation povezan kroz prethodno vlasništvo nad nekim IPv4 mrežama. Nisam, međutim, svjestan bilo kakve namjerne povezanosti. Sve je to bilo rezultat iznajmljivanja mreže koja je prethodno bila u upotrebi kompanije koja je imala problema, odnosno pod problematičnim ASN-om.”
Naveo je da je Spamhaus, za koji je Intrinsec rekao da je stavio Cipher Operations na listu blokiranih, “upitan izvor autoriteta”.
“Postoje bezbrojni – lako pretraživi na Guglu – slučajevi subjekata i imovine koji su pogrešno stavljeni na njihovu listu, odnosno uprkos dokazima koji su u suprotnosti sa Spamhausovim tvrdnjama o zlonamjernoj aktivnosti, pri čemu Spamhaus nije adekvatno odgovorio niti sarađivao sa tim subjektima.”
Dodao je da se, “kada se suoče sa prijavama zloupotrebe, preduzimaju mjere da se zaustave aktivnosti koje ih izazivaju”.
Što se tiče IP opsega iz većeg bloka pod kontrolom iranskog Ministarstva nauke, Jenakijev je naveo:
“Zaista imamo IPv4 opsege koji potiču iz bloka pod kontrolom iranskih subjekata. Vlasnici i kontrolori tog većeg bloka nas ne zanimaju, niti su ikada zanimali. Ne znam da li ste ikada bili u telekom biznisu – osim što ste njuškalo za najam – ali često koristite brokere da nabavite najjeftinije mreže koje možete priuštiti da bi vaši VPS-ovi radili. To često znači nabavku mreža koje su ranije korištene za razne nezakonite aktivnosti.”
