Branislav Okuka (peti sa lijeva na desno) na sastanku sa Miloradom Dodikom. Foto: Gerila
Ministarstvo finansija Sjedinjenih Američkih Država (SAD) uvelo je sankcije za Branislava Okuku, savjetnika predsjednika Republike Srpske, Jelenu Pajić Baštinac, generalnog sekretara predsjednika i Srebrenku Golić, predsjednicu Vijeća naroda ovog entiteta, „zbog nastojanja da potkopaju mir i stabilnost Bosne i Hercegovine organizacijom i obilježavanjem 9. januara, Dana Republike Srpske, za koji je Ustavni sud utvrdio da je neustavan“, navodi se u saopštenju američkih vlasti.
Dodik je imenovao i lično rukovodio organizacionim odborom za planiranje proslave Dana Republike Srpske 2024. godine, a tri osobe koje su sankcionisane direktno su učestvovale na sastanku 27. novembra 2023. godine na kojem su pokrenute aktivnosti odbora i odobren raspored događaja, dodaje se u objašnjenju sankcija.
„Omogućujući proslavu Dana Republike Srpske ovi pojedinci su svjesno prkosili Krivičnom zakonu BiH, visokom predstavniku i pokazali otvoreni prezir prema Daytonskom mirovnom sporazumu“, navodi se u saopštenju.
Dodaje se kako su SAD duboko zabrinute „zbog kontinuiranih pokušaja potkopavanja Dejtonskog mirovnog sporazuma i Ustava BiH, dvije ključne institucije koje su bile instrumentalne za mir i stabilnost u regiji”
„I dalje ćemo smatrati odgovornima one koji žele posijati sjeme podjele kako bi ostvarili svoje političke ciljeve na štetu naroda Bosne i Hercegovine”, rekao je podsekretar Trezora za terorizam i finansije Brian E. Nelson.
Za Okuku se navodi kako je bio blisko uključen u planiranje i provođenje Dana Republike Srpske i odgovoran za povećanje posjećenosti proslavama.
„Okuka je prvobitno bio dio neformalne grupe uticajnih Dodikovih savjetnika koji su imali nacionalističke srpske i proruske simpatije, podržavali nezavisnost RS-a i fokusirali se na izradu planova za vraćanje vlasti iz institucija BiH u institucije RS. Dodik i Okuka zajedno su radili na planiranju strategija za jednodnevno povlačenje zvaničnika bosanskih Srba iz svih institucija BiH na državnom nivou. Okuka i grupa Dodikovih saveznika također su planirali pružiti otpor svakom pokušaju hapšenja Dodika od strane vlasti u BiH“, navedeno je.
Osim toga, Okuka je bio glavni organizator protesta “Granice postoje” koji su održani u jesen 2023. duž međuentitetske linije i kreirao je spiskove zvaničnika koji su lično imali koristi od povezivanja sa SNSD-om da prisustvuju budućim protestima.
Jelena Pajić Baštinac je uz Okuku bila dio organizacionog odbora za obilježavanje Dana entiteta koji je bio blisko uključen u planiranje i izvođenje događaja. Baštinac je također bio odgovoran za povećanje posjećenosti proslavama 9. januara. Kao dio ovih napora, Pajić Baštinac je promovisala masovno prisustvo na proslavama i javno odbacila upozorenja i odluke visokog predstavnika da proslave tog praznika predstavljaju rizik za Daytonski mirovni sporazum.
Golić se 27. novembra 2023. godine sastala sa ostalima, uključujući Baštinaca i Okuku, kako bi uspostavila organizacioni odbor za Dan Republike Srpske – čiji je i ona bila članica – i usvojila raspored događaja za proslave oko 9. januara. Golić je tada aktivno učestvovala u proslavi u svojstvu javnog funkcionera.
U saopštenju se objašnjava da propisi Ureda za kontrolu strane imovine OFAC općenito zabranjuju sve transakcije američkih državljana prema sankcionisanim. Svako ko ne bude poštovao ovu zabranu može se i sam naći na listi sankcija, objašnjava se i dodaje kako „zabrane uključuju davanje bilo kakvog doprinosa ili pružanje sredstava, dobara ili usluga od strane ili u korist bilo koje određene osobe, ili primanje bilo kakvog doprinosa ili pružanje sredstava, dobara ili usluga od bilo koje takve osobe“.
